سايه ريسك قيمت بر سر بانك مركزي- ارزانفروشي ذخاير طلاي كشور
جام جم آنلاين: رئيس كل بانك مركزي يكي دو روز قبل در حالي خبر از پيشفروش قريبالوقوع سكه طلا در تمامي بانكهاي كشور به قيمت ثابت 540 هزار تومان داده كه به نظر ميرسد اجراي اين طرح ريسك قيمتي بزرگي را به بانك مركزي و ذخاير گرانبهاي طلاي كشور تحميل كند.
هرچند در شرايط حاضر كاملا قابل درك است كه بانك مركزي بخواهد به هر قيمت ممكن با كاستن از حجم نقدينگي سرگردان، صفهاي پرشمار جلوي بانكها براي خريد سكه دولتي را از ميان ببرد و اتهامات رواني موجود را فرونشاند، اما يك بررسي كارشناسي ساده نشان ميدهد كه پيشفروش سكه با وجود مزاياي مترتب بر آن دغدغههايي نيز به همراه دارد.
البته اين قابل رد نيست كه طرح پيشفروش سكه طلا به هرحال هم به نقدينگي افسار زده و آن را به داخل بانكها گسيل ميدارد و هم به تب رواني روزافزون خريد به هر ميزان پاسخ ميدهد، اما نگرانيها از اين است كه ثابت در نظر گرفتن قيمت سكه براي چهار ماه آينده و عدم لحاظ تغييرات احتمالي قيمت جهاني طلا بر آن، ريسك قيمتي بزرگي را براي بانك مركزي و ذخاير پرارزش طلاي كشور به دنبال داشته باشد.
پرسش كارشناسي اين مساله ساده است؛ اگر چهار ماه آينده قيمت جهاني طلا به قدري افزايش يافت كه قيمت سكه با وجود آن مثلا 580 هزار تومان شد، بانك مركزي چه خواهد كرد؟ در اين حالت دو راه پيش رو خواهد بود؛ راه اول اين است كه تغييرات قيمت جهاني طلا را در قيمت فروش سكه تعهد شده به مردم لحاظ كند كه در اين صورت خلف وعده كرده و با اعتماد مردم بازي خواهد كرد.
به علاوه در اين صورت پيشفروش سكه به قيمت ثابت اصولا معنا و فلسفه اصلي خود را از دست خواهد داد و بانك مركزي كاري را خواهد كرد كه اكنون بورس نيز با عرضه سكه طلا ميكند.
اما حالت دوم آن است كه بانك مركزي سفت و سخت بر تعهد خود براي عرضه سكه 540هزار توماني در چهار ماه آينده پابرجا بماند.
در اين صورت چه كسي پاسخگوي ارزانفروشي ذخاير طلاي كشور و حراج ارزانقيمت و ضرري كه از اين ناحيه متوجه كشور ميشود، خواهد بود؟ به نظر ميرسد از هر دريچهاي كه به اين طرح نگاه شود ـ با در نظر گرفتن مزاياي غيرقابل انكار آن ـ ريسك آن براي منافع كشور و بانك مركزي بالاست.
البته ممكن است گفته شود چون بانكها كل مبلغ سكههاي پيشفروشي را يكجا دريافت كرده و در مدت 4ماه نگهداري و استفاده از آن سودي نميپردازند، ريسك ياد شده با افزوده شدن سود به اصل مبلغ سكه كاهش مييابد.
در پاسخ بايد گفت سود رسمي اضافه شده به سكههاي پيشفروشي به قدري اندك است كه براي پوشش ريسك قيمت جهاني طلا اصولا به حساب نميآيد.
براساس بسته سياستي سال 90، نرخ سود سپردههاي سه تا كمتر از شش ماه فقط شش درصد آن هم به صورت سالانه است كه يك محاسبه ساده نشان ميدهد نگهداري چهار ماهه وجوه سكهها توسط بانكها فقط 10 هزار تومان سود به قيمت هر سكه خواهد افزود و قيمت آن را به 550 هزار تومان افزايش خواهد داد.
اما نوسانات فعلي قيمت جهاني طلا كه گاه در يك روز به 100 دلار ميرسد و لحاظ رشد احتمالي قيمت ارز در داخل كشور چيزي نيست كه بتوان با 10 هزار تومان آن را بيمه كرد.
سيد علي دوستي موسوي - گروه اقتصاد
منبع: جام جم آنلاین
سلام