سیستم های اقتصادی نسبی
Comparative Economic Systems
سیستم های اقتصادی نسبی- مقایسه سیستم ها
همانطور که گفتهایم همه جوامع باید به مسأله کمیابی جواب بدهند. همه ملتها و جوامع باید منابعشان را به منظور رسیدن به نیاز ها تخصیص بدهند.اینجاست که این معمای ضروری بین خواستههای نا محدود و نیاز های محدود به میان می آید. ما همچنین یادآوری کردیم که همه ملتها باید انتخاب هایی انجام بدهند. این ماهیت تخصیص منابع است. وقتی ما منابع محدود را تخصیص بدهیم، انتخاب کرده ایم. هزینه این انتخاب ها به عنوان هزینه فرصت شناخته می شود. هنگام انجام این انتخاب ها و سر و کار داشتن با کمیابی، تخصیص منابع و هزینه فرصت؛ ملتها پاسخ میدهند به آنچه ما قبلاً رجوع کردهایم به سه سؤال اصلی علم اقتصاد. اینها سؤالاتی هستند که همه جوامع باید هنگام مواجهه با کمیابی و تخصیص کارای منابع بپرسند. :
-چه تولید شود؟ -چگونه تولید شود؟ -برای چه کسی تولید شود؟
هر ملت و جامعهای بدین قرار باید انتخاب هایی انجام بدهد و تصمیم بگیرد بر اساس ارزش هایشان. اگر اجتماع ارزشهای یک جامعه خواستهها و نیاز های بیشتر در هزینه آزادی انتخاب سپس آنها ممکن است سیستمی را انتخاب کنند که اساساً با سیستم ما متفاوت باشد.
بنابراین ما ایجاد سیستمهای اقتصادی کوناگون را دیده ایم.
سیستمهای اقتصادی به سه نوع اصلی تقسیم می شوند. که عبارتند از: -سیستم های اقتصادی سنتی -سیستم های اقتصاد بازار -سیستم های اقتصادی دستوری.
سیستم های اقتصادی سنتی
یک سیستم اقتصادی سنتی جایی است که نقش های اقتصادی افراد همان نقش های والدین و اجدادشان است. جوامعی که به سبک سنتی کالا و خدمات تولید می کنند امروزه در بعضی از قسمت های آمریکی جنوبی، آسیا و آفریقا یافت می شوند. آنجا مردم در روستایی کشاورزی زندگی می کنند که هنوز هم کشت و زرع می کنند و مواد غذایی خودشان را در زمین خودشان جمع آوری می کنند. و به همین شکل لباس تولید می کنند و پناهگاه و مسکن تقریبا درست همان هایی است که در گذشته استفاده می شده است. سنت تصمیم می گیرد که این مردم برای زندگی چکار کنند و کارشان چطور انجام شود.
سیستم اقتصاد بازار
یک سیستم اقتصاد بازار جایی است که تصمیمات اقتصادی یک ملت نتیجه تصمیمات انفرادی خریداران و فروشندگان در بازار است. ایالات متحده یک سیستم اقتصاد بازار دارد. وقتی شما مدرسه را تمام می کنید، ممکن است به کاری بروید که انتخاب می کنید، اگر شغلی دایر باشد. شم همچنین آزادید که در شهرتان تجارت کنید. فرض کنید که شما تصمیم می گیرید که یک تجارت را شروع کنید شما \ولی را که پس انداز کرده اید یا قرض گرفته اید به خطر خواهید انداخت به امید اینکه موفق شوید. قیمتی را که شما برای کالاها و خدماتتان مطالبه می کنید از قیمت های مورد حمایت رقبایتان(بازرگانان دیگری که همان موارد را می فروشند) تاثیر خواهد پذیرفت. موفقیت شما به تقاضای مصرف کنندگان برای کالاهای شما بستگی خواهد داشت. شما ممکن است خیلی خوب کار کنید. اما اگر افراد آنچه شما می فروشید را نخواهند، شما از تجارت بیرون خواهید رفت.
سیستم اقتصاد دستوری
در یک سیستم اقتصاد دستوری تصمیم گیرنده اصلی دولت است. برای هیچ فردی این امکان وجود ندارد که به طور مستقل تجارتی باز کند یا راه بیاندازد. دولت تصمیم می گیرد که چه کالا ها و خدماتی باید تولید بشوند. و دولت این کالاها و خدمات را می فروشد. و همچنین دولت تصمیم می گیرد که استعداد ها و مهارت های کارگرانش چطور استفاده بشود.
متوسط تولید در سیستم های اقتصادی مال چه کسی است؟
ما سیستم های اقتصادی را بر اساس روشی که آنها به سه سوال اصلی اقتصاد(چه چیزی، چطور و برای که) جواب می دهند، طبقه بندی کرده ایم. سوال چهارمی که باید \رسیده شود این است که چه کسی صاحب عایدی تولیدات است؟ یک منابع درآمد تولید اقتصادی سرمایه آن هستند: کارخانه ها، مزارع ، فروشگاه ها، معادن و ماشین آلات. منابع تولید means of production برای تولید دیگر کالاها و خدمات استفاده می شوند.
اگر دولت همه منابع تولید ملی را مالک باشد و اداره کند، سیستم اقتصادی کشور کمونیسم communism نامیده می شود. چین یک سیستم اقتصادی کمونیست دارد . تقریبا همه درآمد منابع تولیدی که جنبه عمومی دارند به وسیله دولت تملک شده اند. طراحان دولت در مورد جواب های سوالات اساسی علم اقتصاد تصمیم می گیرند. کشاورزی در قطعات زمین خصوصی گاهی اوقات اجازه داده می شود. در سال های اخیر دولت چین اجازه داده است که تجارت های شخصی بیشتر و بیشتری انجام شود.
اگر دولت مالک و اداره کننده تعداد زیادی از صنایع اصلی- مانند بانک ها، فرودگاه ها، راه آهن و نیروگاه ها- باشد ولی به افراد اجازه بدهد که صاحب تجارتشان باشند، شامل فروشگاه ها، مزارع و کارخانه ها. سیستم اقتصادی کشور سوسیالیسم socialism نامیده می شود. سوید مثالی است از کشوری که سیستم اقتصادی آن سوسیالیست توصیف می شود. بیشتر صنایع عمده آن مانند معادن زغال سنگ، نیروگاه برق، گاز، تلفن و راه آهن در مالکیت دولت هستند. در سیستم ملی بیمه سلامت سوید مردم در تمام دوره زندگی شان خدمات درمانی رایگان دریافت می کنند.
اگر تقریبا تمام فروشگاه ها، کارخانه ها و مزارع تحت مالکیت و اداره افراد شخصی باشدُ، سیستم آن رقابت آزاد در سیستم سرمایه داری free enterprise یا سرمایه داری capitalism نامیده می شود.
|
communism |
socialism |
capitalism |
|
مالکیت عمومی درآمد منابع تولید تصمیم های گرفته شده به وسیله دولت فعالیت اقتصادی را تعیین می کند. |
مالکیت خصوصی و عمومی درآمد منابع تولید تصمیم های گرفته شده به وسیله مصرف کنندگان، بازرگانان و دولت فعالیت اقتصادی را تعیین می کند. |
مالکیت خصوصی منابع تولید تصمیم های اتخاذ شده بوسیله مصرف کنندگان و بازرگانان فعالیت اقتصادی را تعیین می کند. |
هیچ کشوری سیستم اقتصادی که ۱۰۰ درصد کمونیسم، سوسیالیسم یا سرمایه داری باشد ندارد. همه کشور ها امروزه سیستم اقتصادی مختلط دارند یا اقتصاد های ترکیبی، با مقداری رقابت آزاد و مقداری مالکیت دولتی.
سلام